. 11:00etan. Raisa Álava (A01 aretoa)

Raisa Alavaren (Zuaza, 1990) Artium Museoan duen horma-irduiaren aretoaren aurrean dago. Arabako artista eta ilustratzaileak garatutako lan grafiko eta editorialen prozesuak biltzen ditu gune honek. Raisa Alavaren lanarekin Artium Museoak ilustrazioarekin eta argitalpen-prozesuekin lotutako jardunbideei buruzko kamera-erakusketen ziklo berri bat abiatzen du.

Bildumako funtsetan sartu zen Álava duela gutxi, museoak bere publiko gazteenari eskaintzen dion irakurketa-espazioan instalatutako Nomen Omen horma-irduiarekin.

. 11:00 - 14:00. Jendaurreko irakurraldiak (Emanaldi aretoa) 

Liburuen Nazioarteko Eguna dela eta, Artium Museoak Jendaurreko irakurraldiak jardueraren hamazortzigarren edizioa antolatu du. Ekimen honen bitartez arte-literatura eta pentsamendu garaikidea komunitate hedatu baten ardatz bihurtzen dira. Parte hartzea aurrez aurrekoa edo online izan daiteke.

Artearen eta kulturaren arloko profesionalak gonbidatzeaz gain, jarduera honek irakurketaren esperientzia partekatu nahi duten pertsona guztientzako topagune izan nahi du. 

Nahi duenak bere liburua ekarri dezake, edo gure bildumako bat hartu. Ekitaldia 11:00etan hasi eta 14:00ak arte luzatuko da. Programa honetan parte hartzeko, beharrezkoa da biblioteca@artium.eus helbidera mezu elektroniko bat bidaltzea, harremanetarako telefono bat eta irakurketetan parte hartzeko aukeratutako ordua adieraziz.

 . 18:00 h. Xabin Egaña. Munduko collage handiari forma ematea, Fernando Golvanok, lanaren editoreak, gidatuta

Fernando Golvano irakasle, arte kritikari eta komisarioak Xabin Egañaren (Oñati, 1958 - Vitoria-Gastiez, 2006) lanari eskainitako argitalpen monografikoa aurkeztu du. Jarduera honetan parte hartzeko nahitaezkoa da aldez aurretik museoaren leihatilan edo 95 20 90 20 telefonoan izena ematea.

 . Jendaurreko irakurraldiak

Museoko haurrentzako irakurketa gunea. Sarrera doan, toki mugatua 

Liburuen Nazioarteko Eguna dela eta, Artium Museoak Jendaurreko irakurraldiak jardueraren hamazazpigarren edizioa antolatu du, liburuak irakurleen bila atera eta jendaurrean arte eta kultura garaikideko testuak irakurtzeko. 

Artearen eta kulturaren arloko profesionalak gonbidatzeaz gain, jarduera honek irakurketaren esperientzia partekatu nahi duten pertsona guztientzako topagune izan nahi du. Edizio honetan, museoko haurrentzako liburuen bilduman jarri nahi dugu arreta, eta azken ordu-tartea (12:00etatik 13:00etara) erreserbatu nahi dugu, haurrek programan parte har dezaten.

Artium Museoak kontsultarako gune berezi hau prestatu zuen iaz, erakusketa-aretoen sarreraren ondoan. Bertan, arteari eta ilustrazioari buruzko argitalpenak daude irakurgai, bisitan datozen gazteenei zuzenduak. Kontsulta-eremu honek etengabe hazten ari den funts bibliografiko bat eskaintzen du, haurrentzako egokitutako arte-klasikoetatik hasi eta artisten biografia-liburuetaraino, bai eta arte-adierazpenaren didaktikari eta arte plastikoetako hezkuntzari eskainitako argitalpenak ere. Haurrentzako irakurgune hau izango da 2025eko Liburuen Eguneko Jendaurreko irakurraldiak programaren eszenatokia.

Nahi duenak bere liburua ekarri dezake, edo gure bildumako bat hartu. Ekitaldia 10:00etan hasi eta 13:00ak arte luzatuko da, eta arestian esan bezala, programaren azken ordua haurren irakurketari eskainiko da. Programa honetan parte hartzeko, beharrezkoa da biblioteca@artium.eus helbidera mezu elektroniko bat bidaltzea, harremanetarako telefono bat eta irakurketetan parte hartzeko aukeratutako ordua adieraziz.

. Museo eta arte zentroen bookcrossing-a

Era berean, Liburuen Eguna dela-eta, museoen arteko bookcrossing programa koordinatuko du aurten Artium Museoak hemezortzigarren aldiz jarraian. Apirilaren 23an, 41 museok eta arte-zentrok partekatuko dute liburuak askatzeko esperientzia hau, bakoitzak bere hirian.

Parte hartzaileak:
Asociación de Museología y Museografía AMMMA de Andalucía, Biblioteca del Museo de Zamora, Biblioteca y Centro de Documentación, Artium Museoa, Biblioteca y Centro de Documentación, Museo Nacional Centro de Arte Reina Sofía, Centre de documentació Centre d'Art la Panera, Centre de Documentació de Cultura Popular Direcció General de Cultura Popular, Associacionisme i Acció Culturals, Centro Atlántico de Arte Moderno-CAAM, Centro Cultural Montehermoso Kulturune, Centro de Documentación - Centro de Arte La Regenta, Centro Galego de Arte Contemporánea CGAC, Chillida Leku, CRAI Biblioteca de Belles Arts. Universitat de Barcelona, Es Baluard Museu d’Art Contemporani de Palma, Escuela de Arte y Superior de Diseño de Pamplona - Iruñeko Arte eta Goi Mailako Diseinu Eskola, Fundación Eugenio Granell, Gipuzkoako Ondare Bildumen Zentroa / Centro de Colecciones Patrimoniales de Gipuzkoa, Instituto Andaluz del Patrimonio Histórico, IVAM INSTITUT VALENCIÀ D'ART MODERN. CENTRE JULIO GONZÁLEZ, MACA. Museo Arte Contemporáneo de Alicante, MACVAC Museu d'Art Contemporani Vicente Aguilera Cerni (Vilafamés), MAE. Centre de Documentació i Museu de les Arts Escèniques, MARCO, Museo de Arte Contemporánea de Vigo, Museo Arqueológico de Asturias, Museo Casa de Cervantes, Museo das Peregrinacións e de Santiago. Biblioteca, Museo de Belas Artes da Coruña, Museo de Bellas Artes de Asturias, Museo de Navarra / Nafarroako Museoa, Museo de Prehistoria y Arqueología de Cantabria – MUPAC, Museo de Valladolid, Museo del Carlismo / Karlismoaren Museoa, Museo Etnográfico de Cantabria, Museo Etnológico de Navarra “Julio Caro Baroja” Nafarroako Museoa Etnologikoa, Museo Marítimo del Cantábrico, Museo Nacional de Arqueología Subacuática. ARQVA, Museo Nacional de Cerámica y Artes Suntuarias “González Martí”, Museo Nacional y Centro de Investigación de Altamira, Museo Sefardí de Toledo, Museu de Prehistòria de València, Muséu del Pueblu d'Asturies, Tabakalera Kultura Garaikidearen Nazioarteko Zentroa.

Arte Garaikideko Dokumentazio Zentroen XII. Topaketak. Estrategia digitala ondare-zentroetan: paradigma berriak informazioaren kudeaketan

Arte Garaikideko Dokumentazio Zentroen XII. Topaketak. Estrategia digitala ondare-zentroetan: paradigma berriak informazioaren kudeaketan

Néstor Basterretxearen jaiotzaren mendeurrena

Jendaurreko irakurraldiak eta museoen Bookcrossing-a

Artxiboak eta dokumentu-funtsak museoetan eta ondare-erakundeetan

Irakurketa partekatuak eta museoen Bookcrossing

Jendaurreko irakurraldiak eta Bookcrossing

Emakumeen Nazioarteko Eguna dela-eta, egitarau berezia antolatu du Artiumek, emakumeek praktika artistikoan duten presentziaren auziarekin loturiko hainbat alderdiri buruz gogoeta sustatzeko; emakumeek artean duten presentzia baita, hain zuzen ere, Museoaren proiektuaren zeharlerroetako bat, haren lan eta ikerketa-esparru guztiak ukitzen dituena. Hala, Bigarren bidea irekiko zaio publikoari. Bildumari buruzko Zeru bat, hamaika bide erakusketaren baitan antolatuko den ibilbide sortako berria da, eta artearen eta pentsamendu feministaren arteko loturak izango ditu oinarri. Gainera, Artium Museoak Euskal emakume artisten, eta praktika artistiko eta arte teoria feministak dokumentazio zentroa jarriko du abian: mugimendu feministari loturiko praktika artistikoei buruzko ikerketaren eta hainbat belaunalditako euskal emakume artisten ekoizpenaren lagungarri izango diren iturri bibliografikoak eta dokumentazioa biltzeko, kontserbatzeko eta hedatzeko gune espezializatu bat.

Artium, Euskal Herriko Arte Garaikidearen Museoa, 2002an inauguratu zen, Arabako Foru Aldundiaren, Eusko Jaurlaritzaren, Gasteizko Udalaren eta Eusko Legebiltzarraren funtsez osatutako bilduma batean oinarrituta. Funts horiei museoak sortu zenetik erosi dituen obrak gehituz joan zaizkie. 2018an, 2.400 artelan inguru biltzen dituen bildumaren azterketa bat egin zen, eta funtsetan artista emakume gutxi zeudela egiaztatu zen (% 20,8). Harrezkero, herritar guztiei zerbitzurik onena eskaintzeaz arduratzen den erakunde publikoa den aldetik eta euskal errealitatea zein nazioarteko museo-korronte berriak aintzat hartuta, Museoak ildo estrategiko bat ezarri du, artistak artearen historian (edo historietan) sartzearen alde egiten duena eta haien lanak ondarearen funtsezko zati direla nabarmentzen duena.

Bigarren Bidea-ren, Bildumaren ibilbidearen, erako ekimenak bultzatzen dituen lan-ildo berri honen garapenean, martxoaren 8ko ospakizunaren esparruan inauguratzen denean, arte garaikidearen inguruko eztabaiden garapena bere testuinguruan ulertzeko funtsezkoak diren emakume artisten gordailuak eta erosketak sartu dira Museoaren funtsen erakusketan. Ibilbide horretan jarri da ikusgai lehen aldiz Eusko Jaurlaritzako Kultura Sailak 2020an erakunde honen, Tabakalera KGNZren eta Bilboko Arte Ederren Museoaren artean partekatutako bilduma batera bideratutako funtsekin erositako artelan multzo bat, baita Arabako Foru Aldundiak eskuratutako obrak ere. Besteak beste, Azucena Vieites, Estibaliz Sádaba, Ana Isabel Roman eta Lucía Onzaín artisten lanak izango dira ikusgai Artiumeko aretoetan. Juana Cima artistaren horma-lan batek espazio zentral bat hartzen du erakusketan, Gasteizko Udalaren bildumatik datorren eta 1980an Pintura eta Eskulturako IV Bienalean saritutako.

Ibilbide berri horrekin batera, martxoaren 5ean Euskal Emakume Artisten Dokumentazio Zentroa (Praktika artistiko eta artearen teoria feministak) aurkeztuko da, Museoko Liburutegi eta Dokumentazio Zerbitzuari atxikitako gune espezializatua. Proiektu horrek Museoaren ildo estrategiko bat indartzen du, parekotasunetik abiatuta lan egitea helburu duena. Zentro hori, gainera, Euskal Herriko Arte Garaikidearen Museoaren bilduman dauden Euskal Herriko emakume artisten lanen artxibo dokumentala da, eta baita erakusketa-programen bidez elkarrizketak sortzen diren emakume artistena ere.

Horrela, Dokumentazio Zentroak eginkizun bikoitza betetzen du: batetik, museoak bere funts eta artxiboetan emakume artistak sartuz bilduma osatzeko egindako aurrerapenak erakusten ditu, eta, bestetik, testuinguruko artisten lanak eta irudiak ezagutzeko eta aztertzeko aukera ematen die komunitate artistikoari eta herritar guztiei.

Prentsa ohar osoa (pdf)  Lan zerrenda  Irudi-eskaera  

Erakusketa